Szlak Pątniczy im. Jana Pawła II
Karol Wojtyła — Jan Paweł II — był postacią szczególnie związaną z turystyką. Prowadzone przez niego duszpasterstwo turystyczne narodziło się na początku lat pięćdziesiątych w parafii św. Floriana w Krakowie. Przyszły papież, jako wikary, organizował z młodzieżą akademicką wyprawy najpierw w okolice Krakowa, później w góry i na kajaki. Kontakt z przyrodą i bycie z innymi traktował jako przestrzeń sprzyjającą rozwojowi człowieka.
Karol Wojtyła wielokrotnie wędrował po Bieszczadach. W lipcu 1958 roku płynął z grupą kajakami od Przemyśla do Leżajska. Turystyki nie porzucił także po konsekracji biskupiej 28 września 1958 roku ani po otrzymaniu godności kardynalskiej 9 lipca 1967 roku.
Jako metropolita krakowski kilkakrotnie odwiedzał Przemyśl podczas wizyt kanonicznych w latach 1965–1978. 13 sierpnia 1968 roku odwiedził także Kalwarię Pacławską z okazji 300-lecia sanktuarium. 2 czerwca 1991 roku Jan Paweł II ponownie przybył do Przemyśla. Na pamiątkę tego wydarzenia w czerwcu 1991 roku utworzono Szlak Pątniczy im. Jana Pawła II.
Do Kalwarii Szlakiem Pątniczym
Trasa prowadzi w większości przez teren Pogórza Przemyskiego. Tylko ostatni odcinek, na południe od Wiaru, znajduje się na obszarze Gór Sanocko-Turczańskich.
Szlak Pątniczy im. Jana Pawła II nie ma własnego oznaczenia w terenie. Jego przebieg opiera się na dwóch pieszych szlakach turystycznych: czerwonym i niebieskim. Na trasie znajdują się tablice z cytatami św. Jana Pawła II.
Oznaczenia szlaków
Szlak czerwony to pieszy szlak górski na obszarze Pogórza Przemyskiego i Gór Sanocko-Turczańskich. Łączy Przemyśl, Birczę i Sanok, a jego długość przekracza 70 km.
Szlaku przemysko-sanockiego nie należy mylić z Głównym Szlakiem Beskidzkim, który również oznaczony jest kolorem czerwonym.
Szlak niebieski to pieszy szlak górski przebiegający przez Beskid Niski, Bieszczady, Góry Sanocko-Turczańskie, Pogórze Przemyskie i Pogórze Dynowskie. Jest drugim pod względem długości, po Głównym Szlaku Beskidzkim, pieszym szlakiem górskim w Polsce — liczy ponad 400 km. Łączy Grybów koło Nowego Sącza z Ustrzykami Górnymi, Ustrzykami Dolnymi, Kalwarią Pacławską, Wapielnicą, Krasiczynem koło Przemyśla oraz miejscowością Biała koło Rzeszowa.
Przebieg Szlaku Pątniczego im. Jana Pawła II
Szlak Pątniczy im. Jana Pawła II składa się z trzech odcinków.
I. Odcinek widokowy
Długość: 4,5 km
Czas przejścia: ok. 1 godz.
Obszar: Pasmo Kopystańki, Pogórze Przemyskie
Szlak rozpoczyna się przy rzymskokatolickiej Archikatedrze Wniebowzięcia NMP i św. Jana Chrzciciela w Przemyślu. Początkowo prowadzi ul. Zamkową do Parku Zamkowego — na tym fragmencie bez oznaczeń. Od bramy parkowej przebiega zgodnie ze znakami szlaku czerwonego przez Wzgórze Zamkowe z Zamkiem Kazimierzowskim, następnie przez Zniesienie, ul. Pasteura, osiedle Zielonka i wzgórze Kruhel do Przełęczy pod Wapielnicą.
Zniesienie to widokowe wzgórze o wysokości 353 m n.p.m., trzecie pod względem wysokości w Przemyślu. Na szczycie znajduje się Fort XVI „Zniesienie”, należący do wewnętrznego pierścienia Twierdzy Przemyśl. W jego sąsiedztwie znajdują się także Krzyż Zawierzenia, charakterystyczny dla panoramy miasta przekaźnik telewizyjny, pozostałości jednej z bram dawnej linii obronnej oraz górna stacja wyciągu narciarskiego.
Kruhel to widokowe wzgórze o wysokości 364 m n.p.m., drugie najwyższe w Przemyślu. Na szczycie znajduje się Bateria 3 „Kruhel”, będąca częścią linii wspierającej Twierdzy Przemyśl.
Pierwszy odcinek szlaku wyróżnia się rozległymi panoramami z przemyskich wzgórz. Można z niego zobaczyć m.in. Przemyśl, Pogórze Karpackie, Kotlinę Sandomierską, Płaskowyż Sańsko-Dniestrzański oraz Góry Sanocko-Turczańskie. Koniec pierwszego odcinka na Przełęczy pod Wapielnicą jest jednocześnie początkiem drugiego odcinka trasy.
II. Odcinek leśny
Długość: 9,5 km
Czas przejścia: ok. 2 godz. 15 min
Obszar: Pasmo Kopystańki, Pogórze Przemyskie
Drugi odcinek składa się z dwóch części: łatwiejszej i trudniejszej.
II A. Łatwiejsza część odcinka leśnego
Długość: 4,5 km
Czas przejścia: ok. 1 godz.
Ta część prowadzi wyraźnymi, bitymi drogami. Najpierw przebiega szlakiem czerwonym od Przełęczy pod Wapielnicą do węzła szlaków niedaleko wierzchołka Wapielnicy. Następnie prowadzi szlakiem niebieskim, któremu towarzyszy szlak czerwony, a na krótkim odcinku także szlak czarny. Trasa biegnie przez teren dawnej miejscowości Helicha, gdzie po prawej stronie drogi znajduje się przydrożny krzyż, aż do miejsca rozdzielenia szlaków niebieskiego i czerwonego.
Wapielnica to najwyższe wzgórze Przemyśla, częściowo zalesione, o wysokości 394 m n.p.m. Jest ważnym węzłem szlaków turystycznych. Na szczycie znajduje się Fort VI B „Lipnik”, fort pomocniczy zewnętrznej linii Twierdzy Przemyśl. Na zboczu, niedaleko drogi prowadzącej z przełęczy, znajduje się macewa upamiętniająca miejsce mordu dokonanego przez Niemców na 2000 Żydów.
Góra Iwanowa to zalesione wzgórze o wysokości 404 m n.p.m., położone poza granicami administracyjnymi miasta. Na jego szczycie znajduje się Fort VI „Helicha”, fort główny zewnętrznej linii Twierdzy Przemyśl.
II B. Trudniejsza część odcinka leśnego
Długość: 5 km
Czas przejścia: ok. 1 godz. 15 min
Trudniejsza część odcinka leśnego rozpoczyna się w miejscu rozdzielenia szlaków czerwonego i niebieskiego, na północnym szczycie grzbietu Dział. Na tym fragmencie trasa przebiega zgodnie z oznaczeniami szlaku niebieskiego. Prowadzi słabiej wydeptaną ścieżką i koleinami przez zalesiony grzbiet Działu oraz Przedszybenicze na Szybenicę.
Na trasie znajduje się malownicza śródleśna polana — Cygańska Łąka. Przy gorszej pogodzie oraz dla rowerzystów zalecane jest obejście lub objazd szlakiem czerwonym w kierunku Bryliniec. Przed wioską, między kapliczką po lewej stronie a drewnianym mostkiem, należy skręcić w lewo na drogę transportu leśnego do Koniuszy, gdzie trasa ponownie łączy się ze szlakiem.
III. Odcinek widokowy
Długość: 10 km
Czas przejścia: ok. 2 godz.
Obszar: od Szybenicy do Huwnik — Pasmo Kopystańki i Pogórze Przemyskie; od Huwnik do Kalwarii Pacławskiej — Pasmo Kalwaryjskie i Góry Sanocko-Turczańskie
Trzeci odcinek rozpoczyna się na wzgórzu Szybenica, które ma 496 m n.p.m. Trasa prowadzi szlakiem niebieskim przez Koniuszę, Gruszowską Górę, Gruszową, Huwnicką Górę, Huwniki i kładkę na Wiarze, aż do Kalwarii Pacławskiej. Kończy się przy murze otaczającym sanktuarium. Po drodze pojawiają się liczne panoramy, a tylko dwa krótkie fragmenty prowadzą przez las.
Koniusza to niewielka miejscowość położona w górnej części doliny potoku Zalesie. We wsi znajduje się mała drewniana cerkiew z 1900 roku, obecnie kościół filialny parafii rzymskokatolickiej we Fredropolu. Nad Koniuszą górują widokowe wzgórza Pasma Kopystańki: od północy Szybenica, a od południa Gruszowska Góra. Rozciągają się z nich panoramy na Karpaty po polskiej i ukraińskiej stronie granicy. Szybenica jest najwyższym wzniesieniem na trasie Szlaku Pątniczego.
Huwniki to wieś położona w dolinie Wiaru. Warto zwrócić uwagę na XIX-wieczną kaplicę grobową Tyszkowskich — późniejszą cerkiew greckokatolicką, obecnie nieużytkowaną — oraz XX-wieczny kościół filialny parafii rzymskokatolickiej w Rybotyczach. We wschodniej części miejscowości znajduje się jedna ze strażnic Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej.
W Huwnikach Szlak Pątniczy przekracza rzekę Wiar przez kładkę, opuszcza Pogórze Przemyskie i wkracza na obszar niższej części Gór Sanocko-Turczańskich.
Podsumowanie trasy
Łączna długość Szlaku Pątniczego im. Jana Pawła II, prowadzącego od Archikatedry w Przemyślu do Sanktuarium w Kalwarii Pacławskiej, wynosi 24 km. Przejście całej trasy zajmuje przeciętnie od 5 do 6 godzin.