{"id":1439,"date":"2017-01-10T11:29:07","date_gmt":"2017-01-10T10:29:07","guid":{"rendered":"http:\/\/kalwaria.franciscans.eu\/?page_id=1439"},"modified":"2017-07-12T15:31:25","modified_gmt":"2017-07-12T13:31:25","slug":"stacja-sejsmiczna-kalwaria-paclawska","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/kalwaria.franciszkanie.pl\/kalwaria\/dev\/rozmaitosci\/stacja-sejsmiczna-kalwaria-paclawska\/","title":{"rendered":"Stacja sejsmiczna"},"content":{"rendered":"<div>\n<p>Stacja nale\u017cy do mi\u0119dzynarodowej sieci sejsmicznej GEOFON (centrala: Poczdam, Niemcy). Stacja przeznaczona jest do rejestracji wszystkich trz\u0119sie\u0144 ziemi. W\u00a0praktyce rejestruje wszystkie trz\u0119sienia kt\u00f3re powoduj\u0105 szkody gdziekolwiek na Ziemi, wszystkie wyczuwalne przez ludzi wstrz\u0105sy w\u00a0Europie i\u00a0najbli\u017cszym jej s\u0105siedztwie, a\u00a0w odleg\u0142o\u015bciach do 1000 km &#8211;\u00a0nawet wstrz\u0105sy dla ludzi niewyczuwalne. Identyczna stacja pracuj\u0105ca w\u00a0pobli\u017cu Suwa\u0142k jest zak\u0142\u00f3cana przez prac\u0119 tartaku odleg\u0142ego o\u00a04 kilometry, rejestruje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c zrywk\u0119 drewna przeprowadzan\u0105 2\u00a0kilometry od stacji oraz pojazdy przeje\u017cd\u017caj\u0105ce drog\u0105 odleg\u0142\u0105 o\u00a0oko\u0142o 300 metr\u00f3w. W\u00a0Kalwarii zak\u0142\u00f3cenia pochodz\u0105 g\u0142\u00f3wnie od przelewaj\u0105cej si\u0119 systemem kanalizacyjnym wody (np. w\u00a0czasie deszczu). Poruszanie si\u0119 ludzi po zabudowaniach jest widoczne na zapisach, lecz &#8211;\u00a0o ile s\u0105 to normalne kroki &#8211;\u00a0nie przeszkadza w\u00a0obserwacjach sejsmicznych, sygna\u0142y od krok\u00f3w ludzkich maj\u0105 wy\u017csze cz\u0119stotliwo\u015bci ni\u017c fale sejsmiczne. Stacja sejsmiczna w\u00a0Kalwarii Pac\u0142awskiej rejestruje przeci\u0119tnie 1\u00a0&#8211; 2\u00a0trz\u0119sienia ziemi dziennie. Opr\u00f3cz trz\u0119sie\u0144 ziemi stacja mo\u017ce rejestrowa\u0107 fale sejsmiczne od pr\u00f3b j\u0105drowych, o\u00a0ile wybuchy te mia\u0142yby wystarczaj\u0105c\u0105 moc, a\u00a0tak\u017ce wybuchy (np. strzelania w\u00a0kamienio\u0142omach, ewentualne wybuchy wojskowe) w\u00a0promieniu kilkudziesi\u0119ciu kilometr\u00f3w od stacji.<\/p>\n<p>W Polsce jest siedem obserwatori\u00f3w lub stacji sejsmicznych (r\u00f3\u017cnica: w\u00a0obserwatorium prowadzi si\u0119 r\u00f3wnie\u017c opracowanie danych, w\u00a0stacji &#8211;\u00a0tylko rejestracj\u0119): Suwa\u0142ki i\u00a0Kalwaria Pac\u0142awska &#8211;\u00a0identyczne stacje nale\u017c\u0105ce do sieci GEOFON, Ksi\u0105\u017c k\/Wa\u0142brzycha i\u00a0Ojc\u00f3w &#8211;\u00a0podobne obserwatoria, lecz wyposa\u017cone w\u00a0polski rejestrator MK-6 i\u00a0prowadz\u0105ce opracowanie na miejscu, Warszawa &#8211;\u00a0obserwatorium d\u0142ugookresowe (tylko do dalekich trz\u0119sie\u0144), sejsmometry BB-13, Racib\u00f3rz &#8211;\u00a0obserwatorium o\u00a0znaczeniu historycznym (rejestracja od 1928 r.), obecnie g\u0142\u00f3wnie obserwacje sejsmiczno\u015bci w\u00a0kopalniach, Niedzic\u0105 k\/Czorsztyna &#8211;\u00a0stacja rejestruj\u0105ca sejsmiczno\u015b\u0107 lokaln\u0105 wok\u00f3\u0142 zbiornika wodnego.<\/p>\n<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Sejsmiczno\u015b\u0107 Polski &#8211;\u00a0Polsk\u0119 dzieli si\u0119 na pi\u0119\u0107 g\u0142\u00f3wnych jednostek tektonicznych: 1) Platforma Wschodnioeuropejska, 2) Platforma Zachodnioeuropejska, 3) Strefa Tornquista-Teisseyre&#8217;a rozdzielaj\u0105ca te platformy, biegn\u0105ca pasem oko\u0142o 100 km od Ko\u0142obrzegu po Przemy\u015bl, 4) Sudety, 5) Karpaty. Wszystkie te jednostki s\u0105 asejsmiczne, tzn. trz\u0119sienia ziemi wyst\u0119puj\u0105 w\u00a0nich rzadko i\u00a0do tego s\u0105 niewielkie. Skala tej rzadko\u015bci i\u00a0niewielko\u015bci jest jednak r\u00f3\u017cna. Najmniej aktywna sejsmicznie jest Platforma Zachodnioeuropejska, ale tu o\u00a0wstrz\u0105sy zadba\u0142 cz\u0142owiek tworz\u0105c zag\u0142\u0119bia w\u0119glowe i\u00a0miedziowe w\u00a0obr\u0119bie tej platformy. Platforma Wschodnioeuropejska wykazuje pewn\u0105 aktywno\u015b\u0107 sejsmiczn\u0105 wywo\u0142an\u0105 wypi\u0119trzaniem si\u0119 gruntu po ustapieniu lodowca po ostatniej epoce lodowej. W\u00a0obr\u0119bie tej platformy &#8211;\u00a0wprawdzie nie w\u00a0granicach Polski, ale jest to ta sama jednostka tektoniczna -notowano w\u00a0przesz\u0142o\u015bci trz\u0119sienia ziemi (np. na \u0141otwie), wprawdzie nie by\u0142y to zjawiska katastrofalne, ale powodowa\u0142y pewne szkody. W\u00a0strefie Tornquista-Teisseyre&#8217;a aktywno\u015b\u0107 sejsmiczna wyst\u0119puje rojowo &#8211;\u00a0po d\u0142ugim okresie spokoju mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 seria wstrz\u0105s\u00f3w. Wstrz\u0105sy takie bywaj\u0105 wyczuwalne dla ludzi, jednak\u017ce nie s\u0105 na tyle silne by wywo\u0142ywa\u0107 szkody. Ostatnio wstrz\u0105sy takie wyst\u0119powa\u0142y w\u00a0latach trzydziestych XX wieku. W\u00a0strefie Tornquista-Teissyere&#8217;a po\u0142o\u017cona jest Kopalnia W\u0119gla Brunatnego \u201cBe\u0142chat\u00f3w\u201c, gdzie zdarzaj\u0105 si\u0119 niekiedy wstrz\u0105sy mog\u0105ce powodowa\u0107 szkody w\u00a0budynkach po\u0142o\u017conych w\u00a0s\u0105siedztwie, a\u00a0wyczuwalne nawet w\u00a0oddalonej kilkadziesi\u0105t kilometr\u00f3w \u0141odzi. Wstrz\u0105sy naturalne na terenie Polski najwi\u0119ksze i\u00a0najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 w\u00a0Sudetach, a\u00a0zw\u0142aszcza w\u00a0Karpatach. Stacja sejsmiczna w\u00a0Niedzicy rejestruje nawet i\u00a0kilkadziesi\u0105t takich zjawisk rocznie, s\u0105 to jednak wstrz\u0105sy rzadko wyczuwalne dla ludzi. Ostatnie takie wyczuwalne wstrz\u0105sy mia\u0142y miejsce w\u00a0latach 1992-1993 w\u00a0okolicach Krynicy G\u00f3rskiej (4 wyczuwalne zjawiska) oraz w\u00a01995 na Podhalu. Najwi\u0119kszy wstrz\u0105s w\u00a0Polsce wyst\u0105pi\u0142 w\u00a01786 roku w\u00a0okolicach My\u015blenic, jego magnitud\u0119 ocenia si\u0119 na ponad 5\u00a0stopni. W\u00a0dzisiejszych realiach wstrz\u0105s taki nie by\u0142by katastrofa, lecz poczyni\u0142by pewne zniszczenia w\u00a0budynkach i\u00a0m\u00f3g\u0142by spowodowa\u0107 pewne ofiary w\u00a0ludziach. W\u00a0Polsce mog\u0105 by\u0107 tak\u017ce odczuwalne wyj\u0105tkowo silne trz\u0119sienia ziemi kt\u00f3re mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 w\u00a0s\u0105siednich krajach. W\u00a0XX wieku najsilniej w\u00a0taki spos\u00f3b odczute by\u0142o trz\u0119sienie ziemi z\u00a0Rumunii w\u00a0roku 1977, wyczuwalne w\u00a0wielu (zw\u0142aszcza wysokich) budynkach w\u00a0Warszawie, a\u00a0nawet w\u00a0Gda\u0144sku. Trz\u0119sienie ziemi 17 sierpnia 1999 r\u00a0z Turcji (Izmit) by\u0142oby na granicy wyczuwalno\u015bci gdyby w\u00a0rejonie po\u0142udniowo-wschodniej Polski istnia\u0142y dostatecznie wysokie budynki o\u00a0odpowiedniej konstrukcji. Trz\u0119sienie to by\u0142o odczuwalne na wysokich pi\u0119trach w\u00a0Wiedniu, w\u00a0odleg\u0142o\u015bci od epicentrum niewiele mniejszej ni\u017c Przemy\u015bl.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>\n<p><em><em>Informacj\u0119 opracowa\u0142: dr Pawe\u0142 Wiejacz<\/em><\/em><\/p>\n<hr \/>\n<p>Wsp\u00f3\u0142rz\u0119dne stacji: 49.6304 N, 22.7081 E, 430 m.<br \/>\nData powstania: 24 czerwca 1999 r.<br \/>\nSejsmometr: STS-2 prod. Szwajcaria, pasmo rejestracji 150 s\u00a0&#8211; 30 Hz (sk\u0142adowa pionowa i\u00a0dwie poziome pr\u0119dko\u015bci drga\u0144 gruntu. Czu\u0142o\u015b\u0107 &#8211;\u00a0teoretycznie ok. 1\u00a0nm\/s (milionowa cz\u0119\u015b\u0107 milimetra na sekund\u0119), ale szum t\u0142a jest zwykle ok. 1\u00a0um\/s (tysi\u0119czna cz\u0119\u015b\u0107 milimetra na sekund\u0119). Sejsmometr musi by\u0107 stabilizowany temperaturowo i\u00a0umieszczony na fragmencie pod\u0142ogi odseparowanym od \u015bcian budynku a\u00a0zwi\u0105zanym z\u00a0pod\u0142o\u017cem (tzw. s\u0142up).<br \/>\nRejestrator: Quanterra Q680 prod. USA.<br \/>\nRejestracja: Cyfrowa, pr\u00f3bkowanie 20 razy na sekund\u0119 zapis ci\u0105g\u0142y.<br \/>\nOpracowanie danych: w\u00a0Instytucie Geofizyki PAN w\u00a0Warszawie dok\u0105d transmisja modemem poprzez lini\u0119 telefoniczn\u0105. Dane s\u0105 dla bezpiecze\u0144stwa zapisywane na ta\u015bmy.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Stacja nale\u017cy do mi\u0119dzynarodowej sieci sejsmicznej GEOFON (centrala: Poczdam, Niemcy). Stacja przeznaczona jest do rejestracji wszystkich trz\u0119sie\u0144 ziemi. W\u00a0praktyce rejestruje wszystkie trz\u0119sienia kt\u00f3re powoduj\u0105 szkody gdziekolwiek na Ziemi, wszystkie wyczuwalne przez ludzi wstrz\u0105sy w\u00a0Europie i\u00a0najbli\u017cszym jej s\u0105siedztwie, a\u00a0w odleg\u0142o\u015bciach do 1000 km &#8211;\u00a0nawet wstrz\u0105sy dla ludzi niewyczuwalne. Identyczna stacja pracuj\u0105ca w\u00a0pobli\u017cu Suwa\u0142k jest zak\u0142\u00f3cana przez &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"https:\/\/kalwaria.franciszkanie.pl\/kalwaria\/dev\/rozmaitosci\/stacja-sejsmiczna-kalwaria-paclawska\/\" class=\"more-link\">Czytaj dalej<span class=\"screen-reader-text\"> Stacja sejsmiczna<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":1427,"menu_order":7,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kalwaria.franciszkanie.pl\/kalwaria\/dev\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1439"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kalwaria.franciszkanie.pl\/kalwaria\/dev\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/kalwaria.franciszkanie.pl\/kalwaria\/dev\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kalwaria.franciszkanie.pl\/kalwaria\/dev\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kalwaria.franciszkanie.pl\/kalwaria\/dev\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1439"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/kalwaria.franciszkanie.pl\/kalwaria\/dev\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1439\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1626,"href":"https:\/\/kalwaria.franciszkanie.pl\/kalwaria\/dev\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1439\/revisions\/1626"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kalwaria.franciszkanie.pl\/kalwaria\/dev\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1427"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kalwaria.franciszkanie.pl\/kalwaria\/dev\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1439"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}