{"id":1340,"date":"2017-01-07T16:43:28","date_gmt":"2017-01-07T15:43:28","guid":{"rendered":"http:\/\/kalwaria.franciscans.eu\/?page_id=1340"},"modified":"2017-07-12T15:18:36","modified_gmt":"2017-07-12T13:18:36","slug":"rezerwat-klawaria","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/kalwaria.franciszkanie.pl\/kalwaria\/dev\/turystyka\/rezerwat-klawaria\/","title":{"rendered":"Rezerwat KLAWARIA"},"content":{"rendered":"

WST\u0118P<\/h1>\n
W dzisiejszym zabieganym \u015bwiecie, wielu ludzi szuka spokoju i\u00a0pi\u0119kna. Chc\u0105c cho\u0107 na chwil\u0119 wyrwa\u0107 si\u0119 z\u00a0wiru wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci, udaj\u0105 si\u0119 na obrze\u017ca swoich miast, w\u00a0miejsca gdzie czas p\u0142ynie jakby zmienionym rytmem. Gdzie mo\u017cna na chwil\u0119 przystan\u0105\u0107 i\u00a0rozejrze\u0107 si\u0119 doko\u0142a. Gdzie przechadzaj\u0105c si\u0119 mo\u017cemy dostrzec to czego nie mamy mo\u017cliwo\u015bci dojrze\u0107 w\u00a0swoim \u015bwiecie. Prawdziwe pi\u0119kno krajobrazu i\u00a0otaczaj\u0105c\u0105 nas przyrod\u0119. Jednym z\u00a0takich miejsc jest Kalwaria Pac\u0142awska, niewielka wioska po\u0142o\u017cona 25 km na po\u0142udnie od Przemy\u015bla. Aby m\u00f3c chroni\u0107 przyrod\u0119 przemyskiego obszaru utworzono Park Krajobrazowy Pog\u00f3rza Przemyskiego. Ale ta niewielka wioska i\u00a0tereny do niej przyleg\u0142e maj\u0105 co\u015b niezwyk\u0142ego, co pozwoli\u0142o w\u0142adzom wojew\u00f3dztwa utworzy\u0107 rezerwat przyrody pod nazw\u0105 Kalwaria Pac\u0142awska<\/div>\n
„Uznaje si\u0119 za rezerwat przyrody pod nazw\u0105 Kalwaria Pac\u0142awska obszar las\u00f3w o\u00a0powierzchni 173,18 ha po\u0142o\u017cony na gruntach wsi Huwniki i\u00a0Nowosi\u00f3\u0142ki Dydy\u0144skie (\u00a0Gmina Fredropol )\u00a0w wojew\u00f3dztwie podkarpackim”. Rezerwat Kalwaria Pac\u0142awska tworzy si\u0119 w\u00a0celu zachowania ze wzgl\u0119d\u00f3w naukowych i\u00a0dydaktycznych cennego drzewostanu bukowo-jod\u0142owego oraz krajobrazu fragmentu brzegu Karpat o\u00a0niespotykanym w\u00a0innym miejscu przebiegu, tzw. sigmoidy przemyskiej z\u00a0progiem denudacyjnym .<\/div>\n
<\/div>\n
W przyj\u0119tej przez J. Kondrackiego regionalizacji fizycznogeograficznej projektowany rezerwat znajduje si\u0119 w: Prowincji –\u00a0Karpat i\u00a0Podkarpacia, Podprowincji –\u00a0Zewn\u0119trzne Karpaty, Wschodnie, Makroregionie –\u00a0Beskidy Wschodnie, Mezoregionie –\u00a0G\u00f3ry Sanocko –\u00a0Turcza\u0144skie. Wed\u0142ug geobotanicznego podzia\u0142u Polski W\u0142. Szafera teren rezerwatu nale\u017cy do: Prowincji –\u00a0G\u00f3rskiej, Podprowincji –\u00a0Karpackiej, Dzia\u0142u –\u00a0Karpat Wschodnich, Okr\u0119gu –\u00a0Karpat Lesistych, Podokr\u0119gu –\u00a0Pog\u00f3rza Przemyskiego.<\/div>\n
\n

UKSZTA\u0141TOWANIE TERENU<\/h1>\n
Obszar parku le\u017cy w dolinie rzeki Wiar, w miejscu skr\u0119tu \u0142uku karpackiego na po\u0142udniowy-wsch\u00f3d. Pod wzgl\u0119dem geomorfologicznym stanowi ono ostatni wysuni\u0119ty ku wschodowi cz\u0142on pog\u00f3rzy charakterystyczny dla Zewn\u0119trznych Karpat Zachodnich. Najwy\u017cszym punktem rezerwatu jest miejsce znajduj\u0105ce si\u0119 na drodze wiod\u0105cej do wsi Kalwaria Pac\u0142awska o wysoko\u015bci 414 m.n.p.m., za\u015b najni\u017cszym, miejsce we wschodniej cz\u0119\u015bci rezerwatu, b\u0119d\u0105ce w bliskim s\u0105siedztwie ze wsi\u0105 Nowosi\u00f3\u0142ki Dydy\u0144skie, o wysoko\u015bci 257 m.n.p.m. Z oblicze\u0144 wynika, \u017ce r\u00f3\u017cnica wysoko\u015bci wynosi 157m. Na podstawie mapy mo\u017cna odczyta\u0107, \u017ce najwy\u017cszym punktem ca\u0142ego omawianego terenu jest wzg\u00f3rze na kt\u00f3rym znajduje si\u0119 klasztor oo. Franciszkan\u00f3w. Maksymalna wysoko\u015b\u0107 wynosi tutaj 465m.n.p.m. Stok wschodni schodzi stromo ku dolinie rzeki Wiar i wsi Nowe Sady. Ponadto nie jest przes\u0142oni\u0119ty wynios\u0142o\u015bciami o podobnych wysoko\u015bciach, co pozwoli\u0142o utworzy\u0107 w tym miejscu punkt widokowy. Szczeg\u00f3lnie latem o wczesnych godzinach rannych mo\u017cna spotka\u0107 tutaj ludzi obserwuj\u0105cych wsch\u00f3d s\u0142o\u0144ca, kt\u00f3ry jest bardzo pi\u0119kny.
\n\ufffc
\nGarby podg\u00f3rskie wzrastaj\u0105 w kierunku po\u0142udniowo-wschodnim, nabieraj\u0105c charakteru g\u00f3r o uk\u0142adzie rusztowym, rozdzielonym w\u0105skimi i g\u0142\u0119bokimi dolinami. Spo\u015br\u00f3d wielu podzia\u0142\u00f3w Karpat, jednym z najbardziej naturalnych jest rozr\u00f3\u017cnienie Karpat Wschodnich od Zachodnich. Granica mi\u0119dzy nimi oparta g\u0142\u00f3wnie na kryterium wysoko\u015bciowym, jest wyznaczana przez geomorfolog\u00f3w (L. Starkel) w Karpatach Przemyskich, mniej wi\u0119cej wzd\u0142u\u017c r\u00f3wnole\u017cnika \u015brodkowego biegu Wiaru od brzegu Karpat po San.<\/p>\n
\n

GEOLOGIA\u00a0<\/span><\/h1>\n

Rezerwat Kalwaria Pac\u0142awska le\u017cy na obszarze Karpat Zewn\u0119trznych, utworzonych w\u00a0okresie orogenezy alpejskiej. W\u00a0ca\u0142o\u015bci rejon Pog\u00f3rza buduje m\u0142ody sfa\u0142dowany g\u00f3rotw\u00f3r karpacki, w\u00a0kt\u00f3rym wyr\u00f3\u017cniono dwie jednostki strukturalne wy\u017cszego rz\u0119du: p\u0142aszczowin\u0119 skolsk\u0105 i\u00a0p\u0142aszczowin\u0119 borys\u0142awsko-pokuck\u0105. P\u0142aszczowina skolska zbudowana z\u00a0fliszu karpackiego nasuni\u0119ta jest na p\u0142aszczowin\u0119 borys\u0142awsko-pokuck\u0105, zbudowan\u0105 g\u0142\u00f3wnie z\u00a0fliszu. Sk\u0142ada si\u0119 on g\u0142\u00f3wnie z\u00a0piaskowc\u00f3w o\u00a0r\u00f3\u017cnym stopniu uziarnienia i\u00a0r\u00f3\u017cnej podatno\u015bci na wietrzenie oraz margli, zlepie\u0144c\u00f3w, \u0142upk\u00f3w i\u00a0innych. Materia\u0142 fliszowy zbudowany jest z\u00a0wielu warstw, kt\u00f3re w\u00a0czasie wypi\u0119trzania Karpat podleg\u0142y sfa\u0142dowaniom, spychaniu na p\u00f3\u0142noc i\u00a0nasuwaniu w\u00a0postaci p\u0142aszczowin na wcze\u015bniej powsta\u0142e utwory .\u00a0Wyra\u017anie tu zaznacza si\u0119 skibowo-\u0142uskowa budowa Karpat z\u00a0prawie r\u00f3wnoleg\u0142ym przebiegiem osi pod\u0142u\u017cnych struktur, co warunkuje charakterystyczn\u0105 dla Karpat Wschodnich rusztow\u0105 rze\u017ab\u0119.
\nWschodniej cz\u0119\u015bci Karpat towarzyszy szeroki pas sfa\u0142dowanych i\u00a0wypi\u0119trzonych przed ich czo\u0142em molas dolnomioce\u0144skich. P\u0142aszczowiny z\u00a0nich zbudowane, ko\u0144cz\u0105 sw\u00f3j nieprzerwany bieg w\u0142a\u015bnie na dolinie Sanu pod Przemy\u015blem, ograniczone gwa\u0142townym wygi\u0119ciem brzegu Karpat ku p\u00f3\u0142nocy. To unikatowe na przebiegu ca\u0142ego \u0142a\u0144cucha karpackiego zjawisko tektoniczne nosi nazw\u0119 sigmoidy przemyskiej.<\/p>\n

\n
\n
\n

WARUNKI HYDROLOGICZNE\u00a0<\/span><\/h1>\n

Opisywany obszar le\u017cy w\u00a0obr\u0119bie zlewni Wiaru, kt\u00f3ry jest ciekiem III rz\u0119du zlewni Wis\u0142y. Jest on prawobrze\u017cnym dop\u0142ywem Sanu. Bierze sw\u00f3j pocz\u0105tek na p\u00f3\u0142nocno-wschodnim stoku Bra\u0144cowej na terenie Parku Krajobrazowego G\u00f3r S\u0142onnych, przep\u0142ywaj\u0105c przez Park Krajobrazowy Pog\u00f3rza Przemyskiego. W\u00a0rejonie rezerwatu pomi\u0119dzy G\u00f3r\u0105 Hyb i\u00a0G\u00f3r\u0105 Oliwn\u0105 tworzy pi\u0119kny prze\u0142om. Jest to miejsce w\u00a0kt\u00f3rym Wiar opuszcza Karpaty. Ko\u0144czy sw\u00f3j bieg uchodz\u0105c do Sanu w\u00a0Przemy\u015blu.
\nRzeka Wiar ma charakter podg\u00f3rski. W\u00a0czasie upalnych lat p\u0142ynie sobie spokojnie w\u00a0swoim korycie, ale w\u00a0deszczowych okresach przybiera na rozmiarach i\u00a0sile i\u00a0niekiedy zajmuje ca\u0142y obszar terasy zalewowej. Stanowi wtedy znaczne zagro\u017cenie powodziowe. Da\u0142a o\u00a0sobie zna\u0107 ju\u017c niejednokrotnie, gdy wody p\u0142yn\u0105ce w\u00a0jej korycie zniszczy\u0142y most w\u00a0miejscowo\u015bci Huwniki lub gdy zosta\u0142a podmyta droga biegn\u0105ca nieopodal. Nale\u017cy tutaj podkre\u015bli\u0107, \u017ce nale\u017cy ona do jednych z\u00a0najczystszych rzek Polski. Zlewnia Wiaru na terenie Parku Krajobrazowego Pog\u00f3rza Przemyskiego zajmuje powierzchni\u0119 20%, po\u0142o\u017con\u0105 w\u00a0jego po\u0142udniowej i\u00a0wschodniej cz\u0119\u015bci. W\u00a0granicach rezerwatu maj\u0105 swoj\u0105 lokalizacj\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142a, kt\u00f3rych wody tworz\u0105 dwa niewielkie prawobrze\u017cne dop\u0142ywy Wiaru.<\/p>\n

\n

KLIMAT\u00a0\u00a0<\/span><\/h1>\n

Omawiany rezerwat znajduje si\u0119 w\u00a0XIII karpackim regionie klimatycznym, w\u00a0po\u0142udniowo-wschodnim kra\u0144cu tego regionu, kt\u00f3ry obejmuje Karpaty i\u00a0przedg\u00f3rze. Po\u0142o\u017cenie w\u00a0rejonie Pog\u00f3rza Karpackiego sprawia, \u017ce na danym obszarze mo\u017cemy dostrzec wp\u0142yw klimatu zar\u00f3wno g\u00f3rskiego, jak i\u00a0nizinnego. Najcieplejszym miesi\u0105cem jest lipiec, ze \u015bredni\u0105 miesi\u0119czn\u0105 temperatur\u0105 18,7 \u00b0C, a\u00a0najch\u0142odniejszym stycze\u0144 ze \u015bredni\u0105 miesi\u0119czn\u0105 temperatur\u0105 -2,6 \u00b0C. \u015arednia roczna temperatura powietrza wynosi 8,1 \u00b0C .
\n\u015arednia roczna suma opad\u00f3w wynosi 636,5 mm. Najwi\u0119ksze deszcze obserwuje si\u0119 w\u00a0miesi\u0105cach letnich, od czerwca do sierpnia. Spor\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 opad\u00f3w zajmuj\u0105 tutaj opady burzowe. Zachodzi tutaj analogia do obszar\u00f3w g\u00f3rskich, gdzie w\u0142a\u015bnie najwi\u0119ksz\u0105 ilo\u015b\u0107 opad\u00f3w odnotowujemy w\u00a0miesi\u0105cach letnich. Zdarzaj\u0105 si\u0119 jednak takie lata, \u017ce ilo\u015b\u0107 opad\u00f3w jest znikoma, co prowadzi do znacznego zubo\u017cenia plon\u00f3w w\u00a0rolnictwie. Najmniejsz\u0105 ilo\u015b\u0107 opad\u00f3w odnotowujemy w\u00a0zimie, od stycznia do po\u0142owy marca. Maj\u0105 one g\u0142\u00f3wnie posta\u0107 opad\u00f3w \u015bniegu.
\nWiatry wiej\u0105ce z\u00a0kierunk\u00f3w zachodnich i\u00a0po\u0142udniowo-zachodnich, maj\u0105 na og\u00f3\u0142 charakter umiarkowany i\u00a0odznaczaj\u0105 si\u0119 znaczn\u0105 sezonowo\u015bci\u0105. Pr\u0119dko\u015b\u0107 wiatr\u00f3w jest najwi\u0119ksza w\u00a0okresie od pa\u017adziernika do stycznia.
\nOkres wegetacyjny, czyli czas w\u00a0kt\u00f3rym ro\u015bliny maj\u0105 sprzyjaj\u0105ce warunki do rozwoju zaczyna si\u0119 w\u00a0kwietniu, a\u00a0ko\u0144czy si\u0119 pocz\u0105tkiem pa\u017adziernika. D\u0142ugo\u015b\u0107 tego okresu, ze \u015bredni\u0105 dobow\u0105 temperatur\u0105 powietrza powy\u017cej 5\u00a0\u00b0C wynosi 210 –\u00a0220 dni. Niemniej jednak p\u00f3\u017ane przymrozki zdarzaj\u0105 si\u0119 w\u00a0drugiej po\u0142owie maja, a\u00a0wczesne ju\u017c w\u00a0po\u0142owie wrze\u015bnia. Termiczne lato, czyli gdy \u015brednia dobowa temperatura powietrza wynosi powy\u017cej 15 0C, trwa oko\u0142o 110 dni i\u00a0nale\u017cy do najd\u0142u\u017cszych w\u00a0Polsce. Okres termicznej zimy, o\u00a0\u015bredniej dobowej temperaturze poni\u017cej 0\u00a0\u00b0C, nale\u017cy do przeci\u0119tnych w\u00a0Polsce i\u00a0trwa oko\u0142o 90 dni.
\nWidzimy wi\u0119c, \u017ce jest to rejon sprzyjaj\u0105cy klimatycznie, gdzie spokojnie mo\u017cna sp\u0119dzi\u0107 wolne dni z\u00a0dala od zgie\u0142ku i\u00a0w letni czas cieszy\u0107 si\u0119 pi\u0119kn\u0105 s\u0142oneczn\u0105 pogod\u0105.<\/p>\n

\n
\n
\n

GLEBY\u00a0<\/span><\/h1>\n

Nie mo\u017cna omawia\u0107 \u015brodowiska przyrodniczego danego obszaru, bez wspomnienia o\u00a0glebach jakie znajduj\u0105 si\u0119 na danym terenie. Na wykszta\u0142cenia ich sk\u0142ada si\u0119 wiele czynnik\u00f3w, takich jak budowa geologiczna, rodzaj ska\u0142y macierzystej, rze\u017aba terenu, klimat i\u00a0opady, ro\u015blinno\u015b\u0107, jak i\u00a0inne pomniejsze elementy.
\nZ opracowanych przez Biuro Urz\u0105dzania Lasu i\u00a0Geodezji Le\u015bnej w\u00a0Przemy\u015blu „Planu urz\u0105dzania lasu dla Nadle\u015bnictwa Bircza” wynika, \u017ce na terenie rezerwatu wyst\u0119puje typ gleb brunatnych o\u00a0podtypie gleb wy\u0142ugowanych i\u00a0typowych.
\nGleby brunatne wy\u0142ugowane stanowi\u0105 odpowiednik gleb zwanych w\u00a0Europie Zachodniej glebami brun lessive. S\u0105 one wykszta\u0142cone na utworach py\u0142owych, glinach i\u00a0i\u0142ach, a\u00a0tylko wyj\u0105tkowo na utworach piaszczystych. Powstaj\u0105 one w\u00a0wyniku przemywania profilu glebowego wod\u0105 opadow\u0105, zakwaszon\u0105 kwasami organicznymi. St\u0105d te\u017c g\u00f3rne warstwy s\u0105 zubo\u017cone w\u00a0sk\u0142adniki mineralne. W\u00a0wyniku \u0142ugowania g\u00f3rne warstwy zostaj\u0105 zakwaszone, maleje tak\u017ce stopie\u0144 wysycenia kompleksu sorpcyjnego gleb kationami zasadowymi. Na terenie rezerwatu gleby brunatne wy\u0142ugowane wytworzone zosta\u0142y ze zwietrzelin oligoce\u0144skich i\u00a0eoce\u0144skich \u0142upk\u00f3w i\u00a0piaskowc\u00f3w. Zajmuj\u0105 one wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 rezerwatu.
\nGleby brunatne typowe powsta\u0142y na utworach o\u00a0odczynie oboj\u0119tnym lub zasadowym, z\u00a0du\u017c\u0105 zawarto\u015bci\u0105 CaCO3 lub te\u017c du\u017c\u0105 zawarto\u015bci\u0105 kation\u00f3w Ca2+ i\u00a0Mg2+ .\u00a0Ci\u0105gn\u0105 si\u0119 wzd\u0142u\u017c p\u00f3\u0142nocno-wschodniej cz\u0119\u015bci rezerwatu od strony doliny Wiaru. Zosta\u0142y utworzone ze zwietrzelin kredowych oraz paleoce\u0144skich \u0142upk\u00f3w i\u00a0piaskowc\u00f3w o\u00a0uziarnieniu py\u0142\u00f3w ilastych i\u00a0glin \u015brednich pylasto-ilastych. Gleby brunatne typowe, inaczej zwane w\u0142a\u015bciwymi, nale\u017c\u0105 do gleb o\u00a0dobrych w\u0142a\u015bciwo\u015bciach wodno-powietrznych i\u00a0zawieraj\u0105 oko\u0142o 2-3% pr\u00f3chnicy mullowej. Odczyn tych gleb jest przewa\u017cnie s\u0142abo kwa\u015bny lub zbli\u017cony do oboj\u0119tnego.<\/p>\n

\n<\/div>\n<\/div>\n

FLORA\u00a0\u00a0<\/span><\/h1>\n

Rezerwat porastaj\u0105 drzewostany bukowo-jod\u0142owe z\u00a0du\u017cym udzia\u0142em graba, jawora, jesiona oraz sosny. Rosn\u0105ce tam buki i\u00a0jod\u0142y przekraczaj\u0105 niekiedy 100 lat. Na uwag\u0119 zas\u0142uguj\u0105 te\u017c d\u0119by si\u0119gaj\u0105ce wiekiem 100 lat. W\u00a0rezerwacie dominuj\u0105cymi zbiorowiskami ro\u015blinnymi s\u0105 dobrze zachowane zbiorowiska gr\u0105du ze starodrzewiem d\u0119bowo-grabowym oraz podg\u00f3rska forma \u017cyznej buczyny karpackiej z\u00a0cennymi drzewostanami jod\u0142owymi i\u00a0bukowymi. Typ siedliskowy jaki tu spotykamy to las wy\u017cynny, kt\u00f3ry ukszta\u0142towa\u0142 si\u0119 na w\/w zbiorowiskach. Na du\u017cej cz\u0119\u015bci powierzchni lasu wy\u017cynnego wyst\u0119puj\u0105 lite drzewostany sosnowe, ze \u015bwierkiem i\u00a0modrzewiem w\u00a0udziale lub ze znaczn\u0105 domieszk\u0105 jesiona, modrzewia i\u00a0jawora. To sztuczne zbiorowisko sosny powsta\u0142o w\u00a0wyniku niew\u0142a\u015bciwej dzia\u0142alno\u015bci cz\u0142owieka lub jako drzewostany przedplonowe na gruntach poornych, w\u00a0przesz\u0142o\u015bci u\u017cytkowanych rolniczo. W\u00a0typologii le\u015bnej jest ono wy\u0142\u0105czone i\u00a0scharakteryzowane oddzielnie jako las wy\u017cynny zniekszta\u0142cony. Ponadto mo\u017cemy tutaj spotka\u0107 wariant lasu wilgotnego. Niemniej jednak w\u00a0rezerwacie przewa\u017ca las wy\u017cynny naturalny, a\u00a0wymienione wcze\u015bniej; las wy\u017cynny o\u00a0wariancie wilgotnym i\u00a0wariancie zniekszta\u0142conym zajmuj\u0105 niewielk\u0105 jego cz\u0119\u015b\u0107.
\nGr\u0105d wyst\u0119puj\u0105cy na terenie rezerwatu to odmiana ma\u0142opolska charakteryzuj\u0105ca si\u0119 wyst\u0119powaniem takich gatunk\u00f3w jak: buk, grab, d\u0105b, a\u00a0w runie: sza\u0142wii lepkiej, \u017cywca gruczo\u0142owatego i\u00a0pierwiosnki wynios\u0142ej. Gr\u0105d spo\u015br\u00f3d innych zbiorowisk ro\u015blinnych, wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 bogactwem i\u00a0bujno\u015bci\u0105 ro\u015blinn\u0105. Bogate runo szczeg\u00f3lnie barwnie prezentuje si\u0119 na wiosn\u0119, kiedy do dna lasu dociera sporo \u015bwiat\u0142a s\u0142onecznego. Najwcze\u015bniej zakwitaj\u0105 tutaj przylaszczki i\u00a0kokorycze, nieco p\u00f3\u017aniej zawilce, z\u00a0po\u015br\u00f3d kt\u00f3rych gdzieniegdzie wychylaj\u0105 si\u0119 drobne kwiaty miodunki \u0107my i\u00a0d\u0105br\u00f3wki roz\u0142ogowej. W\u00a0maju dno gr\u0105du pokrywaj\u0105 \u0142any bia\u0142o kwitn\u0105cej marzanki wonnej, kt\u00f3rej towarzyszy gajowiec \u017c\u00f3\u0142ty. Lasy te z\u00a0pewno\u015bci\u0105 s\u0105 jednymi z\u00a0najpi\u0119kniejszych las\u00f3w naszych szeroko\u015bci geograficznych.
\nDrugim zbiorowiskiem ro\u015blinnym, kt\u00f3re tu wyst\u0119puje jest zesp\u00f3\u0142 podg\u00f3rskiej formy \u017cyznej buczyny karpackiej –\u00a0wariant typowy. Zesp\u00f3\u0142 ten jest naturalnym zbiorowiskiem le\u015bnym charakterystycznym dla ca\u0142ego \u0142uku Karpat i\u00a0w pi\u0119trze pog\u00f3rza przybiera form\u0119 podg\u00f3rsk\u0105, kt\u00f3ra stanowi obszar przej\u015bciowy mi\u0119dzy Ni\u017cem Polskim a\u00a0Karpatami. Mieszaj\u0105 si\u0119 w\u00a0nim r\u00f3\u017cne elementy flory nizinnej, g\u00f3rskiej i\u00a0pontyjskiej. Sk\u0142adem florystycznym zbiorowisko to oscyluje mi\u0119dzy form\u0105 reglow\u0105 buczyny, a\u00a0gr\u0105dem. Drzewostany w\u00a0tym zbiorowisku buduj\u0105 g\u0142\u00f3wnie gatunki lasotw\u00f3rcze: jod\u0142a –\u00a0Abies alba, buk –\u00a0Fagus silvatica, jawor –\u00a0Acer pseudoplatanus, jesion –\u00a0Fraxinus excelsior, a\u00a0tak\u017ce do\u015b\u0107 cz\u0119sto w\u00a0domieszce grab –\u00a0Carpinus betulus. Gatunkami runa le\u015bnego wyst\u0119puj\u0105cymi w\u00a0podg\u00f3rskiej formie \u017cyznej buczyny karpackiej w\u00a0wariancie typowym s\u0105: \u017cywiec gruczo\u0142owaty, przylaszczka pospolita, kopytnik pospolity, miodunka \u0107ma, marzanka wonna, zawilec \u017c\u00f3\u0142ty i\u00a0\u017cywokost sercowaty. Zr\u00f3\u017cnicowanie warstw drzew oraz r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 gatunk\u00f3w runa sprawia, \u017ce zbiorowisko buczyny karpackiej wyr\u00f3\u017cnia wysoka warto\u015b\u0107 przyrodnicza.<\/p>\n

<\/div>\n

Twarde margle krzemionkowe zalegaj\u0105ce tu\u017c pod gleb\u0105 nie sprzyjaj\u0105 prawid\u0142owemu rozwojowi systemu korzeniowego drzewostanu, jak r\u00f3wnie\u017c wzrostowi drzew. Na szczycie progu denudacyjnego, w\u00a0rejonie kapliczki „Pustelnia \u015aw. Magdaleny” ro\u015bnie du\u017ca ilo\u015b\u0107 d\u0119b\u00f3w kar\u0142owatych o\u00a0wysoko\u015bci kilkunastu metr\u00f3w, o\u00a0ciekawych i\u00a0urozmaiconych kszta\u0142tach, w\u00a0tym widocznych na zewn\u0105trz systemach korzeniowych. Wyst\u0119puje tu tak\u017ce starodrzew jod\u0142owo-bukowy. Opr\u00f3cz w\/w starodrzewia w\u00a0rezerwacie wyst\u0119puj\u0105 d\u0119by szypu\u0142kowe o\u00a0wymiarach pomnikowych. Rosn\u0105 one pojedynczo lub w\u00a0wi\u0119kszych grupach. Do najciekawszych nale\u017cy d\u0105b rosn\u0105cy na p\u00f3\u0142nocny-zach\u00f3d od kaplicy \u015aw. Magdaleny –\u00a0o obwodzie pnia 4,95m. Na terenie rezerwatu znajduje si\u0119 stanowisko wyst\u0119powania zimowita jesiennego, pi\u0119knej ro\u015bliny o\u00a0r\u00f3\u017cowych lub bladoliliowych kwiatach, kt\u00f3ra cz\u0119sto mylona jest z\u00a0krokusem. Zakwita jesieni\u0105, i\u00a0oczarowuje wszystkich wspania\u0142ymi dywanami rozpostartymi na \u0142\u0105kach. Niemniej jednak trzeba post\u0119powa\u0107 z\u00a0ni\u0105 bardzo ostro\u017cnie gdy\u017c jest bardzo truj\u0105c\u0105 ro\u015blin\u0105. Zawiera substancj\u0119, kt\u00f3ra jest bardzo gwa\u0142townie dzia\u0142aj\u0105c\u0105 trucizn\u0105.
\nWidzimy wi\u0119c, \u017ce rezerwat Kalwaria Pac\u0142awska jest tak\u017ce bardzo interesuj\u0105cym miejscem zar\u00f3wno dla wykwalifikowanych botanik\u00f3w, jak i\u00a0amator\u00f3w. Znajdujemy tu ro\u015bliny wielkie i\u00a0pot\u0119\u017cne, jak d\u0119by oraz malutkie i\u00a0niepozorne, jak np. d\u0105br\u00f3wka roz\u0142ogowa. Jesieni\u0105 i\u00a0bardzo wczesn\u0105 wiosn\u0105 spotykamy jednolito\u015b\u0107 kolor\u00f3w; br\u0105zu i\u00a0szaro\u015bci, a\u00a0wiosn\u0105 t\u0119czowe kobierce, od kt\u00f3rych trudno oderwa\u0107 oczy. Zawsze jednak jest co\u015b co mo\u017cemy podziwia\u0107 i\u00a0czym si\u0119 zachwyci\u0107.<\/p>\n

\n

FAUNA\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/h1>\n

Wsz\u0119dzie tam gdzie s\u0105 elementy przyrody nieo\u017cywionej i\u00a0\u015bwiata ro\u015blin, znajdziemy mniej lub bardziej rozwini\u0119ty \u015bwiat zwierz\u0119cy. W\u00a0opisywanym rezerwacie mo\u017cemy znale\u017a\u0107 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 ssak\u00f3w, p\u0142az\u00f3w, a\u00a0w szczeg\u00f3lno\u015bci ptak\u00f3w. Niekt\u00f3re z\u00a0nich jak, np. puszczyk uralski nie s\u0105 spotykane w\u00a0innych rejonach Polski. Nie bez znaczenia jest r\u00f3wnie\u017c specyficzny klimat okolic Przemy\u015bla z\u00a0jedn\u0105 z\u00a0najwi\u0119kszych ilo\u015bci s\u0142onecznych dni w\u00a0Polsce. Powoduje to, \u017ce na terenie parku spotka\u0107 mo\u017cna elementy fauny ciep\u0142olubnej z\u00a0teren\u00f3w nizinnych oraz z\u00a0teren\u00f3w ch\u0142odniejszych podg\u00f3rskich i\u00a0g\u00f3rskich. Wiele nizinnych gatunk\u00f3w wnika na teren parku wzd\u0142u\u017c rzek Wiar i\u00a0San. W\u00a0okresie wiosennych i\u00a0jesiennych w\u0119dr\u00f3wek ptak\u00f3w \u017cyzne lasy i\u00a0pola stanowi\u0105 doskona\u0142e miejsce do odpoczynku i\u00a0uzupe\u0142nienia sk\u0142adnik\u00f3w pokarmowych. To w\u0142a\u015bnie stanowi o\u00a0tym, \u017ce jest to miejsce bardzo ch\u0119tnie odwiedzane, zw\u0142aszcza przez ornitolog\u00f3w. Przeprowadzaj\u0105 tutaj liczne obserwacje, a\u00a0niekiedy na podstawie dokonanych tutaj bada\u0144 powstaj\u0105 rozprawy i\u00a0prace naukowe.
\nJednym z\u00a0element\u00f3w fauny tego skrawka przemyskiej ziemi s\u0105 owady. Mo\u017cemy tutaj znale\u017a\u0107 takie gatunki jak: chrab\u0105szcz majowy –\u00a0Melolontha melolontha, kt\u00f3ry jest znanym, ale dzisiaj naprawd\u0119 rzadkim chrz\u0105szczem. Ponadto sta\u0142ymi mieszka\u0144cami s\u0105 tak\u017ce: pszczo\u0142a miodna –\u00a0Apis mellifera, trzmiel ziemny –\u00a0Bombus terrestris, szersze\u0144 –\u00a0Vespa vespa, mr\u00f3wka rudnica –\u00a0Formica rufa, zmrocznik wilczomleczek –\u00a0Hyles euphorbiae, pa\u017a kr\u00f3lowej –\u00a0Papilio machaon, kt\u00f3ry jest jednym z\u00a0najwi\u0119kszych motyli dziennych. Niestety ten bardzo pi\u0119kny motyl obecnie jest bardzo zagro\u017cony wskutek wycinania szerokich pas\u00f3w zaro\u015bli i\u00a0obfitego nawo\u017cenia kwitn\u0105cych \u0142\u0105k. Z\u00a0innych motyli zaobserwowano takie okazy jak: rusa\u0142ka pawik –\u00a0Inachio io, rusa\u0142ka admira\u0142 –\u00a0Vanessa atalanta, rusa\u0142ka osetnik –\u00a0Cynthia cardui, rusa\u0142ka pokrzywik –\u00a0Anglais urticae, rusa\u0142ka ceik –\u00a0Araschnia levana, kra\u015bnik sze\u015bcioplamek –\u00a0Zygaena filipendulae –\u00a0motyl o\u00a0charakterystycznym metalicznym po\u0142ysku na skrzyd\u0142ach, na kt\u00f3rych znajduj\u0105 si\u0119 trzy pary jaskrawoczerwonych plamek. Posiada on bardzo skuteczny system obronny. Jego krew zawiera niesmaczne substancje, nale\u017c\u0105ce do zwi\u0105zk\u00f3w kwasu pruskiego, kt\u00f3re skutecznie zniech\u0119caj\u0105 wrog\u00f3w ju\u017c po pierwszych atakach na niego. Ciekawym przyk\u0142adem jest fruczak go\u0142\u0105bek –\u00a0Macroglossum stellatarum, kt\u00f3ry zbiera nektar lataj\u0105c bardzo szybko od kwiatu do kwiatu. Nie siada jednak na nim, tylko zatrzymuje si\u0119 w\u00a0locie nad wybranym kwiatem i\u00a0spija nektar za pomoc\u0105 specjalnej ssawki, jednocze\u015bnie poruszaj\u0105c \u015bmig\u0142owato skrzyde\u0142kami, przypominaj\u0105c tym ruchem kolibra.
\n\u015awiat p\u0142az\u00f3w jest reprezentowany przez 5\u00a0gatunk\u00f3w, z\u00a0kt\u00f3rych traszka karpacka wpisana jest do „Polskiej Czerwonej Ksi\u0119gi Zwierz\u0105t”. Sa to: Salamandra plamista –\u00a0Salamandra salamandra; Traszka karpacka –\u00a0Triturus, Kumak g\u00f3rski –\u00a0Bombina veriegata, Ropucha szara –\u00a0Bufo bufo, Rzekotka drzewna –\u00a0Hyla arborea.
\nNa terenie rezerwatu zaobserwowano 4\u00a0gatunki gad\u00f3w: Jaszczurka zwinka –\u00a0Lacerta agilis, Padalec zwyczajny –\u00a0Anguis fragilis, Zaskroniec zwyczajny –\u00a0Natrix natrix, \u017bmija zygzakowata –\u00a0Vipera berus.<\/p>\n

<\/div>\n

Wielbiciele ptak\u00f3w nie odejd\u0105 z\u00a0pewno\u015bci\u0105 z\u00a0parku nie zaspokoiwszy swoich oczekiwa\u0144, gdy\u017c stwierdzono tutaj w\u00a0okresie l\u0119gowym 70 gatunk\u00f3w. Do ciekawszych i\u00a0coraz rzadszych nale\u017c\u0105: bocian czarny, puszczyk uralski, trzmielojad i\u00a0orlik krzykliwy. A\u00a0oto niekt\u00f3re z\u00a0nich: Bocian czarny –\u00a0Ciconia nagra, Trzmielojad –\u00a0Pernis apivirus, Orlik krzykliwy –\u00a0Aquila pomarina, Jastrz\u0105b –\u00a0Accipitergentilis, Krogulec –\u00a0Accipiter nisus, Puszczyk uralski –\u00a0Strix uralensis, Puchacz –\u00a0Bubo bubo, Myszo\u0142\u00f3w zwyczajny –\u00a0Buteo buteo, Dzi\u0119cio\u0142 czarny –\u00a0Dryocopus martinus, Dzi\u0119cio\u0142ek –\u00a0Dendrocopus minor, Pieg\u017ca –\u00a0Sylvia curruca, Mysikr\u00f3lik –\u00a0Regulus regulus, Czarnog\u0142\u00f3wka –\u00a0Parus montanus, Kruk –\u00a0Corvus corax.
\nSpotka\u0107 mo\u017cemy tak\u017ce kilkana\u015bcie gatunk\u00f3w ssak\u00f3w, z\u00a0kt\u00f3rych godnymi wymienienia s\u0105 pojawiaj\u0105ce si\u0119 nielicznie z\u00a0terenu Bieszczad: rysie i\u00a0wilki. Natomiast sta\u0142ymi bywalcami s\u0105: jele\u0144 europejski, gronostaj czy borsuk europejski.
\nSsaki wyst\u0119puj\u0105ce w\u00a0rezerwacie Kalwaria Pac\u0142awska: Je\u017c –\u00a0Erinaceus europaeus, Wiewi\u00f3rka –\u00a0Sciurus vulgaris, Popielica –\u00a0Glis glis, Mysz zaro\u015blowa –\u00a0Appodemus sylvaticus, Borsuk Europejski –\u00a0Meles meles, Gronostaj –\u00a0Mustela erminea, \u0141asica –\u00a0Mustela nivalis, Kuna le\u015bna –\u00a0Martes martes, Lis –\u00a0Vulpes vulpes, Jele\u0144 europejski –\u00a0Cervus elephus, Sarna –\u00a0Caproelus caproelus, Ry\u015b –\u00a0Lynx lynx, Wilk –\u00a0Canis lupus, Dzik –\u00a0Sus scrofa.
\nJak wi\u0119c widzimy r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 tego obszaru jest bardzo wielka. Spotykamy tutaj formy, kt\u00f3re s\u0105 niespotykane nigdzie indziej. Mowa tutaj zar\u00f3wno o\u00a0elementach geologicznych, takich jak wspomniana wcze\u015bniej sigmoida przemyska, o\u00a0formach ro\u015blinnych, takich jak pomnikowe okazy d\u0119b\u00f3w czy rzadko spotykanych zwierz\u0119tach. Mo\u017cna tutaj przyjecha\u0107, aby odpocz\u0105\u0107, a\u00a0jednocze\u015bnie ciesz\u0105c oko nauczy\u0107 si\u0119 wielu cennych rzeczy.
\nZ my\u015bl\u0105 o\u00a0tym utworzono w\u00a01991 roku Szlak P\u0105tniczy im. Jana Paw\u0142a II. Ta pi\u0119kna trasa liczy 24 km. Rozpoczyna si\u0119 w\u00a0Przemy\u015blu i\u00a0na odcinku 5\u00a0km biegnie tras\u0105 szlaku czerwonego. Nast\u0119pnie trasa wiedzie szlakiem niebieskim, a\u017c do miejscowo\u015bci Kalwaria. Jest on szczeg\u00f3lnie ucz\u0119szczany w\u00a0czasie corocznych spotka\u0144 m\u0142odzie\u017cy oraz odpustu, kt\u00f3ry odbywa si\u0119 w\u00a0sierpniu, kiedy to tysi\u0105ce wiernych zd\u0105\u017ca do miejsca kultu w\u00a0Kalwarii Pac\u0142awskiej, by potem p\u0105tniczymi dr\u00f3\u017ckami w\u0119drowa\u0107 od kaplicy do kaplicy. To wszystko sprawia, \u017ce planuje si\u0119 tutaj utworzy\u0107 \u015bcie\u017cki dydaktyczno-naukowe, na trasie kt\u00f3rych m\u0142ode pokolenie b\u0119dzie si\u0119 uczy\u0107 docenia\u0107 to co mamy najcenniejsze i\u00a0to czego jeste\u015bmy cz\u0119\u015bci\u0105 –\u00a0przyrod\u0119.<\/p>\n

\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

WST\u0118P W dzisiejszym zabieganym \u015bwiecie, wielu ludzi szuka spokoju i\u00a0pi\u0119kna. Chc\u0105c cho\u0107 na chwil\u0119 wyrwa\u0107 si\u0119 z\u00a0wiru wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci, udaj\u0105 si\u0119 na obrze\u017ca swoich miast, w\u00a0miejsca gdzie czas p\u0142ynie jakby zmienionym rytmem. Gdzie mo\u017cna na chwil\u0119 przystan\u0105\u0107 i\u00a0rozejrze\u0107 si\u0119 doko\u0142a. Gdzie przechadzaj\u0105c si\u0119 mo\u017cemy dostrzec to czego nie mamy mo\u017cliwo\u015bci dojrze\u0107 w\u00a0swoim \u015bwiecie. Prawdziwe pi\u0119kno krajobrazu … <\/p>\n

Czytaj dalej Rezerwat KLAWARIA<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":1330,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kalwaria.franciszkanie.pl\/kalwaria\/dev\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1340"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kalwaria.franciszkanie.pl\/kalwaria\/dev\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/kalwaria.franciszkanie.pl\/kalwaria\/dev\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kalwaria.franciszkanie.pl\/kalwaria\/dev\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kalwaria.franciszkanie.pl\/kalwaria\/dev\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1340"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/kalwaria.franciszkanie.pl\/kalwaria\/dev\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1340\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1599,"href":"https:\/\/kalwaria.franciszkanie.pl\/kalwaria\/dev\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1340\/revisions\/1599"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kalwaria.franciszkanie.pl\/kalwaria\/dev\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1330"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kalwaria.franciszkanie.pl\/kalwaria\/dev\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1340"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}